|
/fli6«o
d"n gLlt
k|fSsyg
!= >L % dxf/fhflw/fh ;/sf/sf] cWoIftfdf ;DkGg ePsf] /fh;efsf]
ldlt @)## ;fn df3 !) ut]b]lv @)## ;fn df3 !$ ut];Dd / To;kl5 ldlt
@)#& ;fn r}q !* ut]b]lv @)#& ;fn r}q @! ut];Dd a;]sf]
a}7sn] u/]sf] l;kmfl/zsf] cfwf/df /fli6«o d"n gLltsf]
th'{df ul/Psf] 5 .
@= /fli6«o d"n gLltdf ePsf s'/fx? Gff}nf s'/f
xf]Ogg\ . o;df pNn]v ul/Psf w]/}h;f] ljifox?df a]nfavtdf
5nkmn ul/Psf 5g\ / s'g} s'/f gLltsf] ?kdf sfof{lGjt eO;s]sf 5g\ .
#= ljleGg If]qx?df
lkmlhP/ /x]sf t/ ;dGjo ug'{kg]{ nIo k|flKtsf ;fwgx?nfO{ /fli6«o
d"n gLlt;DaGwL of] k'l:tsfdf :ki6;"u lnlkaWb ul/Psf] dfq
5 .
$= /fli6«o d"n gLltsf] o; lnvtdf–
s_ /fli6«o cfsf+Iff / nIonfO{ :ki6;"u pNn]v
ul/Psf] 5 .
v_ /fli6«o d"n gLlt cGtu{t ckgfOg] sbdx? S]
s:Tff x'g'k5{g\ egL tf]lsPsf 5g\ .
u_ /fli6«o nIo xfl;n ug{sf nflu ;fwgx?sf] kl/rfngdf
Nofpg'kg]{ ;dGjonfO{ cf}+NofOPsf] 5 .
%= /fli6«o d"n gLlt agfp"bf xfd|f cg'ej
/ Ifdtfx?sf] klg Vofn /flvPsf] 5 . hlt hlt xfdLn] gof“
cg'ejx? a6'Ng] 5f}+ / gof“ gof“ ;d:ofx? Efm]Ng] 5f}+ ToxL
cg';f/ 5nkmn / lg0f{o ePkl5 /fli6«o d"n gLltdf kl/jt{g jf ;+zf]wg
cfpg' :jfefljs} x'g]5 .
^= /fli6«o d"n gLltsf] o; lnvtn] ;a} lhDd]jf/
JolQmx?nfO{ ;r]t u/fO{ cfkm\gf] cfkm\gf] lhDd]jf/L tf]lslbPsf]n]
o; lnvtsf] dxQf klg :ki6 ePsf] 5 .
&= /fli6«o d"n gLltnfO{ d'Vo cfwf/sf]
?kdf lnP/ o;sf nIox? xfl;n ug{sf nflu ;DalGwt cËx?n] ljleGg pkfo
/ t/Lsfx? ckgfO{ sfof{lGjt ug]{5g\ .
*= k|To]s dGqLn] /fli6«o d"n gLltdf ePsf
cfkm";DalGwt c+zx? ;DalGwt ;a};“u ;dGjo sfod /fvL sfof{lGjt
u/fpg' kg]{5 .
(= k"/f dfqfdf ;a} dGqfnox?sf] sfd sf/jfO{df ;dGjo
NofO{ /fli6«o d"n gLltsf] nIo xfl;n u/fpg] lhDd]jf/L k|wfgdGqLsf]
x'g]5 .
!= /fli6«o nIox?
!_ /fhd's'6sf] g]t[Tjdf g]kfn clw/fHosf] ;fj{ef}ldstf,
ef}uf]lns cv08tf / /fli6«o :jfwLgtfnfO{ ;w} cIf[00f /fVb}
cgGtsfn;Dd g]kfnsf] :jtGqtfnfO{ lbuf] / bl/nf] agfO{ /fVg] .
@_ bnljxLg k|hftflGqs k~rfot k|0ffnLJbf/f ljleGg ju{
/ Joj;fox?sf aLrdf d]nldnfk / ;fdGh:o NofO{ b]zdf k|hftflGqs,
Gofok"0f{, ultzLn / zf]if0f/xLt ;dfhsf] :yfkgf ug]{ .
#_ g]kfnL hgtfsf] ;jf]{Qd lxtsf] nflu d'n'sdf
ljBdfg\ dfgjLo, ef}lts / j}1flgs ;fwgx?sf] pkof]u / ljsf; ug]{ o;
k|s[ofdf If]qLo ;Gt'ng sfod u/L hg;fwf/0fsf cfjZos vf“rf]x?
k"/f ug]{ .
@= /fli6«o nIox? xfl;n
ug]{ /fli6«o d"n gLlt
;a} /fli6«o ;fwgx?nfO{ ;dGjofTds 9Ën] Ps} ;"qdf
uf“;]/ ;xL lbzftkm{ 8f]/\ofO{ g]kfn clw/fHonfO{ ljZjf;gLo ?kdf
ljsl;t, ;dy{jfg\ / bl/nf] agfP/ /fli6«o nIox? xfl;n ug'{ xfd|f]
/fli6«o d"n gLlt x'g]5 .
#= /fli6«o ;fwgx?
!= /fhg}lts ;fwgsf] kl/rfng gLlt
bnljxLg k|hftflGqs k~rfot k|0ffnLsf] ;DaWb{g ug]{
sfd g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfgn] k+rfot gLlt tyf hf“ra'em ;ldltnfO{
tf]s]sf]n] ;f] ;ldltdfkm{t\ b]xfodf n]lvPsf p2]Zox? K|fKt ul/g]5g\M
s_ b]ze/ /fli6«o efjgf hufO{ ;Dk"0f{
g]kfnLnfO{ /fli6«otfsf] ;"qdf cfjWb ug]{ .
v_ /fi6«– :jfledfgL, cg'zf;go'Qm, lgi7fjfg\ /
bnljxLg k+rfotL ljrf/wf/fn] b[0 ?kdf k|]l/t k+r sfo{stf{x? tof/
ug]{ .
u_ b]zljsf;sf] Jofks sfo{s|ddf :yfgLo ;fwgsf] kl/rfng
ug{ k+rfotsf ljleGg lgsfox?sf dfWodJbf/f /rgfTds 9Ën] hgkl/rfng
ug]{ .
3_ >L % sf] ;/sf/sf] of]hgfdf k+rfotsf ;DalGwt cËx?sf
;fy} lghL If]qsf] klg ;xof]u k|fKt ug]{ .
8_ k~rfot / k|zf;gsf cËx?df ljs]Gb|Ls/0fsf]
l;WbfGtnfO{ sfg"gJbf/f nfu" u/fO{ hgtfdf af]w u/fpg] .
r_ ;+ljwfgdf pNn]v ePsf lgb]{zs l;WbfGtx?sf]
sfof{Gjog ug]{ .@= wfld{s, ;fdflhs / ;f+:s[lts ;fwgsf] kl/rfnggLlt
s_ wd{
!= s_ g]kfn Ps lxGb" clw/fHo xf] .
v_
lxgb" clw/fHosf] cfwf/ ;gftg wd{sf] hu / dfGotfx?nfO{ vnalng
glbO{ sfod /flvg]5 .
@= Ps wd{k|wfg b]zsf] gful/ssf] gftfn] k|To]s
g]kfnLn] ljZjsf ;a} wd{k|lt cfb/sf] efj /fVg] 5g\, t/ k/Dk/fb]lv
dflgcfPsf] k|To]s g]kfnLsf] wd{nfO{ s;}n] klg kl/jt{g u/fpg kfpg]
5}g .
#= ljleGg wd{jnDaL ;a} g]kfnLsf aLr ;fdGh:o sfod /fvL
g]kfn clw/fHosf] Pstf tyf ;fj{ef}lds cv08tf sfod /fVg' k|To]s
g]kfnLsf] st{Jo x'g]5 .
v_ sfg"g tyf Gofo
!= Gofo lbg] xfd|f k"j{hx?sf] k/Dk/fnfO{
Gofokflnsfn] laz'Wb cfr/0fJbf/f sfod /fVg]5 .
@= g]kfnsf] ;+ljwfg cg';f/ sfg"gsf] cfwf/df /fHo
rN5 eGg] s'/f Gofokflnsfn] sfod ug]{5 .
#= Gofo lbg] sfddf l9nfO{ x'g lbg]5}g .
$= d'2f l5Gbf ;jf]{Rr cbfntn] a9Ldf Ps jif{ / cGo
dftxtsf cbfntx?n] a9Ldf b'O{ jif{leq l5gL ;Sg]5g\ .
%= sfg"g th'{df ubf{ ;/nLs/0fdf
hf]8 lbg]5 .
u_ lzIff
!= /fli6«o lzIff kWbltsf] of]hgfnfO{ ;d;fdlos ;'wf/
u/L ;'b[9Ls/0f ug]{ . o;f] ubf{ pRr lzIff / tNnf] txsf] lzIfsf]
:ki6 auL{s/0f ub}{ nIo / cfbz{x? klg tf]Sg] .
@= b]zsf] cfjZostfg';f/ ljleGg ljsf; If]qx?df s|dzM
ljZjljBfno vf]Nb} hfg] .
#= k|To]s ljsf; If]qdf cGt/f{li6«o :t/sf]
gd"gf :s"n vf]Nb} hfg] .
$= /fli6«o 1fg / dfGotfnfO{ k|jWb{g ug]{, cGt/f{li6«o
:t/sf kf7\ok':tssf bf"hf]df cfpg ;Sg] ?lrk"0f{ z}nLdf k|:t't
ul/Psf kf7\ok':tsx? Tof/ kfg{ k|f]T;flxt ug]{ .
%= Jofj;flos tyf k|fljlws lzIff :s"n :t/df
lj:tf/ ug]{ ;DaGwdf sfo{s|d ;lxtsf] Ps cfof]hgf agfO{ o; ljifodf cGo
d'n'saf6 ;d]t ;xof]u lnO{ Jofj;flos ljifosf] :t/ / u'0fnfO{ a9fpg] .
^= :t/o'Qm lzIfsju{ tof/ kf/L /fd|f] k|f]T;fxgsf]
Joj:yf u/L lzIffsf] :t/ a9fpg r]i6f ug]{ .
&= lzIfssf] tfnLdnfO{ :t/o'Qm agfp“b}
Joj:yfdf cf:yf /fVg] ;'of]Uo lzIfsju{ tof/ ug]{ .
*= b]znfO{ rflxg] hgzlQmsf] vf“rf]nfO{ /fli6«o
lzIff kWbltsf] dfWodaf6 k"/f ug]{ .
(= ;a} g]kfnL afnaflnsfx?nfO{ lgz"Ns k|fylds
lzIff pknAw u/fO{Psf] sfod} ug]{ .
!)= cltl/Qm ls|ofsnfkdf klg hf]8 lbb} lzIff
dGqfnoaf6 lgwf{l/t /fli6«o uLtx? Tyf cGo dfWodaf6 clw/fHoe/ /fli6«o
Pstf / hfu[lt Nofpg] gLlt ckgfpg] .
!!= lzIffsf] If]qdf hg;xeflutfnfO{ Jofks ?kdf a9fjf
lbb} hg;~rfngaf6 ljBfnox?sf] Joj:yfkg / ;~rfng ug]{ .
!@= ljleGg k|sf/sf ;~rf/ dfWodsf ;fwgJbf/f lzIffsf]
k|rf/ k|;f/ ug]{ gLlt ckgfpg] o;sf] lglDt cfjZos ;fwg of]hgfjWb t/Lsfn]
h'6fpg] .
!#= oyfzSo b]zleq} lzIff ;fdu|Lx? pTkfbg ug]{ .
!$= /fi6«efiff g]kfnLnfO{ k|f]T;fxg lbg] .
!%= k|f}9 lzIffnfO{ sfo{d"ns tyf
Joj;fod"ns u/fpg] .
!^= b]zsf] p2]Zok"lt{sf nflu lqe'jg ljZj
ljBnfo, /fli6«o lj1fg tyf k|ljlw kl/ifb\ Pj+ ;DalGwt lgsfox?n] kf/:kl/s
;dGjo /fvL cg';Gwfg sfo{ ;~rfng ug]{, u/fpg] M
s_ /fli6«o ptkfbsTj a9fpg]–
c_ o; sfdsf] nflu ljleGg lgsfox?sf] of]ubfgnfO{
;'b[9 kfg{ pko'Qm k|ljlw / Joj:yfkgsf ljlwx?sf] vf]hL ug]{, u/fpg] .
cf_ /fi6«sf ljleGg If]qx?df ljsf; tyf
lgdf{0f;DaGwL ;d:ofx?sf] lg?k0fdf ;3fp k'/\ofpg] cg';Gwfg sfo{s|dx?nfO{
u|fXotf lbg] .
O_ cfGtl/s zlQmsf ;|f]tx?nfO{ ;'b[9 kfg]{ / /fli6«o
hgzlQm tyf /fli6«o ef}lts ;|f]tsf ;fwgx?sf] clwstd pkof]u x'g] k|sf/sf]
k|ljlw ljsf;df cg';Gwfg sfo{s|dnfO{ a9fjf lbg] .
v_ cg';Gwfgsfo{sf] pkfb]otf a9fpg]–
c_ /fli6«o cfjZostfx?sf] cWoog u/L cg';Gwfg ug]{ .
cf_cg';Gwfgsfo{df cGlj{ifos b[li6sf]0f ckgO{ cfk;L
;xof]u a9fpg] / cg';Gwfgsfo{sf ;+:yfut cfwf/x? alnof] kfg]{ .
O_ >L % sf] ;/sf/ / u}/;/sf/L :t/x?df cfk;L ;xof]u
a9fpg]
u_ cg';Gwfgsfo{sf] u'0f:t/ / kl/df0fdf ljsf; ug]{ .
3_ bnljxLg k|hftflGqs k~rfot k|0ffnLnfO{ an k'/\ofpg]
tyf /fli6«o JolQmTjsf] cleJolQm u/fpg] / /fli6«o PsLs/0fsf]
k|ls|ofdf of]ubfg lbg] vfnsf cg';Gwfg sfo{s|dnfO{ a9fjf lbg] .
!&= hg;fwf/0fsf] zf/Ll/s :jf:YonfO{ b'?:t /fVg
/ ljBfyL{hutnfO{ ;[hgfTds ls|ofsnfkdf ;+nUg kfg]{ x]t'n] v]ns"bsf]
ultljlwnf{ ljs]lGb|t ub}{ s|lds ?kn] b]zel/df v]ns"b a9fpg] .
3_ ;+:s[lt
!=g]kfn clw/fHosf] ;+:s[lt;DaGwL gLlt lgwf{/0f ub}{
of]hgf agfO{ nfu" ug]{ .
@= g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgnfO{ g]kfnL snf, ;+uLt,
;flxTo / ;+:s[ltsf] s]Gb|ljGb'sf] ?kdf ljsf; ug]{ .
#= k|To]s ljsf; If]qsf] k/Dk/fut hfqf, pT;j, kj{ /
gfrx?sf] nf]slk|otfsf] cfwf/df Ps nut tof/ kf/L k|f]T;fxg ug]{ .
$= P]ltxfl;s ejg / nf]slk|o wfld{s :ynx?sf] Ps nut
agfpg] sfd k"/f u/L ;f] nutdf k/]sf dWo]af6 5flgPsf ejg /
b]jfnox?sf] :ofxf/ ;Def/ :yfgLo / c? hg;xof]uaf6 ;d]t ug]{ .
%= k'/ftflTjs cGj]if0fsf] l;nl;nfdf 5flgPsf
7fp“x?df dfq pTvggsf] sfo{ ug{ / pTvgg ug{ ;lsg] af"sL c?
7fp“x?sf] ;'/Iff ug]{ .
^= gof“ dlGb/ jf b]jfno agfpg] s'/fdf eGbf eO/x]sf
dlGb/ jf b]jfnox?sf] j}1flgs nut tof/ kf/L :yfgLo k~rfotx?;d]tsf]
;xof]uaf6 ltgLx?sf] ;/;kmfO, ;'/Iff, dd{t / ;Def/ ug]{ s'/fdf hf]8 lbg] .
&= gjjif{sf] z'ef/Desf] lbg k|To]s jif{ g]kfnsf]
;+:s[lt / snfsf] emns cfpg] u/L gf6s, v]ns"b, ;+uLt, Jofofd, k'ik
k|bz{gL OToflb ljleGg k|sf/sf sfo{s|dx?sf] rfvnfUbf] lsl;dn] eJo
k|bz{gsf] cfof]hgf ug]{ .
*=
>L % k[YjL goGtLnfO{ g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgn] /fli6«o Pstf
lbj;sf] ?kdf ljleGg sfo{s|dx?;lxt k"/f hg;xeflutfsf ;fy g]kfn clw/fHoel/
eJo ?kdf dgfpg] .
ª_ ;fdflhs ;+u7gsf] kl/rfnggLlt–
;fdflhs ;]jf /fli6«o ;dGjo kl/ifb\n] >d tyf ;fdflhs
sNof0f dGqfno tyf c? ;DalGwt dGqfnox?;"u lgs6td ;Dks{ sfod u/L
b]xfoadf]lhd ;fdflhs ;+u7gx?sf] kl/rfng ug]{5M–
!= ;dfh;]jLx?sf] cle?lr / ;]jfn] ;~rflnt ljleGg ;fdflhs
;+3, ;+:yfsf] sfdsfhdf ;dGjo sfod ug]{ .
@= :jb]zL, ljb]zL / cGt/f{li6«o cg'bfg jf ;xfotfdf
oyfzSo Ps?ktf sfod u/L /fli6«o gLlt / sfo{s|d th'{df u/L sfof{Gjog
ug]{ .
#= hgsNof0f g} cfkm\gf] d"ne"t p2]Zo /fvL
:yfkgf x'g] ;fdflhs ;+3, ;+:yfsf] k|efjsf/L ;]jf, k|of; / zlQmnfO{ ;dofg's"n
ljsf; / lj:tf/ u/L /fi6«sf] lgdf{0f / ljsf; sfo{df ;dGjotfTds ?kdf
nufpg] .
r_ :jf:Yo
!= /fli6«o :jf:Yo of]hgf b[9tfsf ;fy nfu"
ug]{ .
@= k|lt/f]wfTds pkrf/df hf]8 lbg] .
#= kl/jf/ lgof]hg / dft[ lzz' sNof0f of]hgfnfO{
ljz]if ?kn] Wofg lbO{ ;~rfng ug]{ .
$= cfo'j]{bLo, xf]ldof]KofyL / k|fs[lts lrlsT;fnfO{
k|f]T;fxg lbg] .
%= :jf:Yo ;]jfsf] ljsf;df lghL nufgL / lghL
k|oTgnfO{ k|f]T;fxg lbg] .
^= :jf:Yo ;]jfsf] ljsf;sf] nflu ljb]zLx?nfO{
Nofp"bf ;fwf/0f c:ktfnsf] nflu eGbf /f]uljz]ifsf] pkrf/sf] nflu
dfq :jLs[lt lbg] .
&= c:ktfn / :jf:Yo rf}sL k|To]ssf] tx cg';f/
Ifdtf :ki6 tf]lslbO{ tn n]lvP adf]lhd :yfkgf ug]{–
s_ k|To]s ljsf;
s]Gb|df sDtLdf Ps zo z}o\ofsf] c:ktfn,
v_ k|To]s
c~rnsf] ;b/d'sfddf sDtLdf krf; z}ofsf] c:ktfn,
u_ k|To]s
lhNnfsf] ;b/d'sfddf sDtLdf kGb| z}ofsf] c:ktfn /
3_ k|To]s
lhNnfsf] ( Onfsf k|To]sdf Ps Ps :jf:Yo rf}sL .
*= /fhwfgLdf / s|dzM c? ljsf; If]qx?df /x]sf
c:ktfnx?df ;+s6sfnLg pkrf/fTds OsfO{;DaGwL pko'Qm Joj:yfsf] nflu
Go"gtd ;"rL agO{ ;f] cg';f/ k"/f Joj:yf ug]{ .
(= cfkm\gf] b]zdf pTkfbg x'g] kf}li6s cfxf/x? /
k|lt/f]wfTds pkrf/af/] a9L dfqfdf k|rf/k|;f/ u/fpg] .
!)= g]kfnsf :jf:Yo OsfO{x? ;~rfng ug{ cfjZos kg]{
ljleGg txsf ;xfosx?sf] tfnLdsf] Joj:yf u/L :t/o'Qm tfnLd lbg] .
!!= dGqfnob]lv :jf:Yo rf}sL;Ddsf] ;+rfngdf
ljs]Gb|Ls/0fnfO{ Wofg lbO{ clwsf/ / st{Jo :ki6 kf/L k|Tofof]hg ug]{ .
!@= c:ktfn / :jf:Yo rf}sL ;~rfng ug{ k|To]ssf] nflu
cfwf/;DkGg ;~rfns ;ldlt :yfkgf ug]{ .
!#= d'n'sleq / aflx/ ;]gf / k|x/L ;]jfdf cl3 sfd
u/L :jf:Yo ;]jfsf] If]qdf ljleGg k|sf/sf lzIff, tfnLd jf cg'ej kfPsf
JolQmx?sf] ;]jfnfO{ pko'Qm :t/df ;b'kof]u ug]{ .
!$= ePsf :jf:Yo rf}sL / c:ktfnx?df :t/ cg';f/
cf}iflw, cf}hf/x? / :jf:Yo 6f]nL ;'ne eO/xg] Joj:yf ldnfpg] .
!%= eO/x]sf / gof" lgdf{0f x'g] :jf:Yo rf}sL
tyf c:ktfnx?sf] dd{t / ;'/Iffsf] nflu ah]6 / c? rflxg] Joj:yf ldnfO{
k|To]s jif{sf] b'O{ k6s -a8fbz}+ / r}t] bz}+df_ ;Def/ / ;/;kmfO ug]{ .
!^= ;DalGwt ;a}l;t ;dGjo sfod u/L cfjZostfg';f/df
s|dzM b]zsf c? ljsf; If]q, c~rn / lhNnfx?df d]l8sn SofDk / :jf:Yo ;xfosx?
tfnLd ug]{ s]Gb| :yfkgf ub}{ hfg] .
#= cfly{s ;fwfgsf] kl/rfng gLlt s_ hn;|f]t;fwg
!= d'n'ssf] hn;|f]t;fwgnfO{ /fi6«sf] cfly{s
d]?b08sf] ?kdf ljsl;t u/L ax'd'vL p2]Zo /fvL clwstd kmfObf lng ;lsg]
u/L k|of]u ug]{ .
@= k|To]s ljsf; If]qsf hn;|f]tsf ;fwgx?nfO{
of]hgfaWb ?kdf ax'd'vL p2]Zox? /fvL pkof]u ug]{ .
#= lqe'jg ljZjljBfno;“u ;Dks{ /fvL Ps hn;|f]t
cWoog ;+:yfgsf] l;h{gf ug]{ . hn tyf zlQm cfof]un] o; ;+:yfgsf] /
jg / s[lif dGqfnosf ;fy} lj1fg / k|ljlw kl/ifb tyf hn;|f]t ;ldlt;“u
;dGjo ug]{ .
$= If]qLo / cGt/f{li6«o hn;|f]tsf cfof]hgfx?sf]
hfgsf/L lnO{ g]kfnsf] lxtdf k|of]u ug]{ .
%= hn;|f]t;fwgsf] ;b'kof]uaf/] rflxg] k|fljlws 1fg
/ ;Lk xfl;n ub}{ s|lds ?kdf To:tf] 1fg / ;LknfO{ ljsf; ub}{ n}hfg] .
^= hn;|f]tsf] ;b'kof]u / ;'Joj:yf;DaGwL ;a} k|sf/sf
sfg'gL kl/jGbx?af/] lg/Gt/ tyf uxg cWoog ug]{ .
&= ljb]zL d'n'sx?l;t x'g] ;Demf}tf cg'df]bg
(ratification) ug]{ k|s[of (system) sf] ;DaGwdf cfjZos ;a} cËx? ;+nUg
u/fO{ ;'emfj k]z ug]{ .
*= g]kfnsf] lxtnfO{ k|d'vtf lbb} o; If]qsf ;a} /fi6«x?
/ vf;u/L xfd|f l5d]sL /fi6«x?sf aLr cfk;L lxtsf] nflu If]qLo ;xof]usf]
cfwf/df klg a[xt\ hn;|f]t ljsf;sf] ;+o'Qm k|of;df k|oTgzLn /xg] .
(= g]kfnL hgtfnfO{ vfg / nfpg k'Ug] u/L pTkfbg
a9fpg s[lif dGqfno / k~rfot tyf :yfgLo ljsf; dGqfnol;t ;Dks{ /fv]/
l;+rfO{df ljz]if hf]8 lbg] .
!)= 6f/ nufot v]tLof]Uo hdLgdf k"/f dfqfdf
l;+rfO ug{ s[lif dGqfnol;t ;Dks[ /fvL l;+rfOdf hf]8 lbg] .
!!= :yfgLo k~rfotsf] dfWodaf6 v]tLof]Uo hdLgsf]
n3'l;+rfO u/L pTkfbg a[lWb ug]{ .
!@= u|fdL0f ljsf;sf] nflu vfg]kfgL, l;+rfO tyf ;fgf]
Ifdtfsf hnljB't s]gb|x? k+rfot, lghL jf ;femf If]qdf :yfkgf u/fpg
k|f]T;fxg lbg] .
!#= hnoftfoftsf ;DaGwdf ;'gsf]zL, gf/fo0fL, u08sL /
s0ff{nLdf hndfu{sf] ljsf;sf] lgldQ kfgLsf] axfj lgoldt ug{ cfjZos kg]{
lgdf{0fsfo{x? ;d]t k"/f u/L hnoftfoft of]hgf tof/ kfg]{ .
!$= hn;|f]t;"u ;DalGwt pBf]ux? h:t}, lah'nLsf]
rLd, tf/, :jLr, OToflb (interrelated industries) :yfkgf ug{ lghL
If]qnfO{ k|f]T;fxg lbg] .
!%= df}h"bf / lgdf{0ffwLg a[xt\ tyf ;fgf hn;|f]t
cfof]hgfx?sf] ;'/Iff, ;Def/ / dd{tsf] Joj:yf ug]{ .
v_ ef}ule{s ;Dkbf–
!= g]kfn clw/fHosf] ef}ule{s gSzf tof/ kfg]{ .
@= ljb]zL ;|f]taf6 ;xfotf pknJw x'g] ePdf /fVg'
kg]{ zt{x? ;d]t :ki6 ?kdf /fv]/ /fli6«o lxtsf nflu d'n'ssf] ef}ule{s
;Dkbfsf] ;e]{If0f / vf]h ug]{ .
#= Jofkfl/s ?kdf nfebfos l;Wb ePsf vlgh e08f/af6
/fi6«sf] nflu a9L ;] a9L dfqfdf kmfObf p7fpg] .
$= ;a} vlgh kbfy{x?sf] k|fylds k|zf]wg d'n'sleq}
ug]{ .
%= ef}ule{s ;Dkbf;"u ;DalGwt pBf]ux?sf]
;e]{If0f / pTkfbgdf lghL If]qnfO{ k|f]T;fxg lbg] / ;f] cg';f/ gLlt klg
:ki6 kfg]{ .
u_ jg ;Dkbf
!= /fli6«o jg of]hgfnfO{ sfof{lGjt ug]{ .
@= k~rfotL jg, k~rfot ;+/lift jg, sa'lnot jg / lghL
jgx?sf] sfg'gL Joj:yf u/L To;sf] k|rf/ ub}{ hg;xof]uaf6 ;d]t jg
;+/If0f / ;DaWb{gsf] Joj:yf ug]{ .
#= k|zf;lgs lx;fan] g]kfn clw/fHosf] ljefhg % ljsf;
If]q, !$ c~rn, &% lhNnf / ( Onfsfdf ePsf] x'"bf ;f]xL cg';f/
jgsf] k|zf;gsf] 9f“rf ldnfpg] .
$= /fli6«o jg of]hgfdf pNn]v ePsf gLlt / k|rlnt
cGo lgodx?sf] cGtu{t /xL jgsf] k|zf;gdf klg ljs]Gb|Ls/0fsf] l;WbfGt
nfu" ug]{ .
%= r'/] / dx]Gb| /fhdfu{sf] aLrsf] efu 9'+u]
u]u|fgaf6 agL s[lifsf] nflu cof]Uo ePsf] x'“bf efj/sf] To; efunfO{ ;s];Dd
jgn] 9fSg] .
^= jgsf] ;Ldfgf /fVbf b]xfodf n]lvP adf]lhd ug]{–
s_ ePsf] 7fp"df k|fs[lts ;Ldfgf k|of]u ug]{
v_ ;f] gePsf] 7fp"df ;se/ ;f]emf] /fVg] /
u_ sfod ul/g] jgnfO{ 7"nf] rsnf -Ans_ agfO{ /fVg] .
&= vf]nf tyf gbLx?sf] bfof“afof“ tL gbLx?s}
rf}8fOsf] bf]Aa/ If]q 9fSg] u/L jg ;'/lift /fVg] . o; k|sf/sf]
jgIf]q lghL hUufdf kg]{ eP lghL pkof]u / P]nfgL hUufdf eP :yfgLo
k~rfotn] l;lNesNr/ k|yfaf6 pkof]u ug{ kfpg] gLlt sfod u/L a[Iff/f]k0fdf
hf]8 lbg] .
*= /fhdfu{x?sf] bfof“afof“ a[Iff/f]k0f ug{
pko'Qm la?jfx? ;8s ljefunfO{ pknJw u/fO{ lbg] .
(= b]zdf jftfj/0fsf] ;+/If0f u/L k|fs[lts ;Gt'ng
(Ecological Balance) sfod /fVg hnfwf/ If]qx?sf] ;+/If0fnfO{k|fyldstf
lbO{ Jofks ?kdf e" tyf hn;|f]tsf] ;+/If0fsfo{ ug]{ .
!)= hËnL hLjhGt'x? / ltgLx?sf] k|fs[lts a;f]af;sf
ynf]x?nfO{ ;'/lIft ug'{sf ;fy} of]hgfaWb tyf s|lds ?kdf a9fp"b}
n}hfg] .
!!= jg;DaGwL lgs'Gh / cf/Ifdf jif{sf] Ps k6s l5d]sL
k~rfotsf afl;Gbfx?nfO{ e|d0f u/fpg] k|yf rnfpg] / o;af6 pknlJwaf/]
af]w u/fpg] .
!@= k+rfotL jg, k+rfot ;+/lift jg, sa'lnot jg /
lghL jgsf ;fy} /fli6«o jg gLltaf/] cfdhgtfnfO{ k|rf/dfWodaf6 af]w u/fpg] .
!#= jg k|zf;gn] cfdhgtfnfO{ b}lgs pkef]usf nflu
rflxg] sf7kftx? PknAw u/fpg] gLlt /fv]/ l;lNesNr/n t/Lsfaf6 sf7s6fg /
a[If/f]k0f ug{ Joj:yf ldnfpg] .
!$= g]kfnaf6 d'n'saflx/ auL hfg] k|To]s gbLdf bxQ/
axQ/ hDdf u/L k+rfot / lghL If]qaf6 ;d]t ;b'kof]u ug]{ Joj:yf ldnfO{
k|f]T;fxg ug]{ .
!%= ;a} jgpTkfbgsf] k|fylds k|zf]wg d'n'sleq} ug]{ .
!^= jg;Dkbfsf] cfwf/df v8f x'g ;Sg] pBf]ux?nfO{
k|f]T;flxt ug]{ . vf;u/L lghL If]qsf >dd"ns (labour
intensive) ;Lkk|wfg pBf]u a9fpg] gLlt ckgfpg] .
!&=
jg pTkfbgx?sf] Ps nut tf/ kfg]{ / lgsf;L ug'{ k/]df d'n'ssf] a[xt\
lxtnfO{ b[li6ut u/]/dfq ug]{ .
3_ s[lif
!= jt{dfg s[lif of]hgfnfO{ ;d;fdlos agfO{ nfu"
ug]{ .
@= pQm of]hgf th'{df ubf{ b]xfosf s'/fx?df ;dGjofTds
9Ën] ljsf; ug{df hf]8 lbg]–
s= l;+rfO
v= ;a} a:t'x?sf] aLplahg u=
dnvfb
3= ;+ro ª= d"No gLlt
r= ljt/0f k|0ffnL
#= b]zsf] ;Dk"0f{ hgtfnfO{ /fd|/L vfg /
lgsf;LJbf/f nfpg ;d]t k'Ug] nIo /fv]/ s[lifsf] ljsf; ug{ hn;|f]t
dGqfno;+u ;Dks{ /fvL cfjZos / ;+ej ePsf 7fp“x?df l;+rfO of]hgf ;~rfng
ug{ / u/fpgdf hf]8 lbg] .
$= 6f/x?df s[lifsf] pTkfbg a9fpg hn;|f]t
dGqfno;“u ;Dks{ /fvL l;+rfO ;'ljwf pknJw u/fpgdf hf]8 lbg] .
%= ;–;fgf v]tL v]tL of]Uo hdLgdf ;DefJotf x]/L :yfgLo
k~rfotsf] dfWodaf6 n3'–l;+rfO{ / ;3g v]tLug{ k|f]T;fxg ug]{ .
^= xfd|f] h:tf] s[lif k|wfg b]znfO{ /f;folgs dn klg
rflxg] x'gfn] :jb]zd} ePsf] lah'nL / cGo pknJw kbfy{af6 of] dn lghL
If]qdf ;d]t pTkfbg u/fpgdf ljb]zL ;Lk / ;xfostf vf]Hg] sfddf k|fyldstf
lbg] .
&= :yfgLo dnvfbsf] k|of]unfO{ klg k|f]T;flxt
ug]{ . oftfoftsf] b[li6n] sl7g 7xl/Psf If]qdf :yfgLo dn k|of]u
ug{df g} a9L hf]8 lbg] .
*= pQ/L If]qdf kz'kfngdf a9L Wofg lbg] . o;sf]
nflu cfjZos kg]{ kz'/f]u pkrf/ tyf tT;DaGwL cGo ;]jf / Joj:yf k|To]s
ljsf; If]qsf] ;fy} b'u{d IF]qdf ug]{ .
(= dWo kxf8L efudf kmnkm"n v]tLdf a9L hf]8 lbg] .
!)= t/fO{sf ;dyn e"efudf c? s'/fsf] ;fy{ cGg
v]tLdf ljz]if k|fyldstf lbg] .
!!= o;/L t/fO{, kxf8 / lxdfnL kj{tLo lhNnfx?df Ps
csf{;+u cfly{s b[li6n] cfjWb ub}{ k|fljlws hgzlQmsf] Joj:yf
ug]{ .
!@= vfBfGg, kmnkm"n, t/sf/L, b"w, k'mn,
df;'h;tf vfB j:t'x?sf] ljb]zaf6 x'g] cfoft 36fpg s[lif dGqfnon]
ltgLx?sf] :jb]z leq} lghL If]qdf x'g] pTkfbgdf a[lWb ug]{ sfo{s|d ;ls|otfsf
;fy ;~rfng ug]{ .
!#= oL vfB j:t'x? pTkfbg x'g g;Sg] lhNnfx?df ;se/
cfkm\g} l5d]sL lhNnf, c~rn / If]qaf6 k"lt{ ug]{ gLlt lng] .
!$= b]zdf vkt eP/ ar]sf] pTkfbgsf] lx:;f d'n'snfO{
clwstd kmfObf lbg ;Sg] u/L lgsf;L ug]{ .
!%= gub]afnL nufot s[lif pTkfbgsf lgsf;L of]Uo c?
a:t'x?nfO{ lgsf;L ug'{ cl3 klxnf] txdf ul/g] k|zf]wgsfo{ d'nsleq} lghL
If]qdf ;d]t ug]{ / To;kl5 b]zleq} ug'{kg]{ c? yk k|zf]wgsf] Joj:yf
s|lds ?kn] ljsf; ub}{ n}hfg] .
!^= b]zdf b'Uw ljsf; ug{ k|zf]wgzfnf dfq ePsf
8]/Lx? G/fvL cfly{s b[li6sf]0faf6 nfebfos x'g] lsl;dsf kz' kmfd{x?
lghL IF]qdf ;d]t vf]Ng k|f]T;fxg ug]{ .
!&= s[lif dGqfnon] k|To]s s[lif tyf kz'
kmfd{x?sf] :ki6 p2]Zo tf]sL lbg] / o:tf p2]Zo tf]sL lbg] / o:tf
p2]Zox? Xfl;n ug{ sfo{s|d agfO{ ljs]Gb|Ls/0fsf] l;WbfGtsf] cfwf/df
clwsf/ / st{Josf] k|Tofof]hg fu/L k|To]s kmfd{sf] d'Vo lhDd]bf/
JolQmsf] gfd ;d]t :ki6 ls6fg ul/lbg] .
!*= clw/fHosf ljleGg 7fp"x?df yk ;/sf/L kmfd{x?
gvf]Ng] t/ ePsfnfO{ ;'b[l9s/0f ub}{ p2]Zo adf]lhd k|efjsf/L
agfp"b} nfg] .
!(= b]zleq 7"nf] kmfd{sf] ;6\6f g;{/Lx?sf] :yfkgf
u/L nfed"nseGbf ;]jfd"ns efjgfn] g} sfo{ ug]{ t/ o:tf] ;]jf
k'/\ofO"bf nfu]sf] vr{pk/ u/fpg] gLlt /fVg] .
@)= s= pTkfbgd"ns / ls;fgsf] ;d:of ;'Nemfpg]
vfnsf] cg';/0fLo s[lif cg';GwfgnfO{ k|fyldstf lbg] .
v=
s[lif kmfd{x?df ul/g] cg';Gwfg / tfnLdsf] xsdf s[lif ljefun] lqe'jg
ljZjljBfno;+u ;dGjo :yflkt u/L sfof{Gjog ug]{ .
u=
s[lif cg';Gwfg / s[lif k|;f/sfo{s|dnfO{ Ps csf{sf] k"/ssf] ?kdf
;~rfng ub}{ nUg] .
3=
ljleGg s[lifhGo vfB kbfy{x?sf] s6fgL, r'6fgL, ;'sfgL / ;~ro Pj+
k|zf]wgdf x'g] u/]sf] gf]S;fgL 36fO{ oL a:t'x?sf] u'0ffTds ;'wf/ ug]{
k|ljlwsf] ljsf; lghL If]qdf ub}{ n}hfg k|f]T;flxt ug]{ .
@!= s[lifsf] nflu xflgsf/s x'g] j:t'x?sf] k|j]z x'g
glbg b]zJofkL Sjf/G6Lgsf] gLlt th'{df u/L nfu" ug]{ .
@@= vfBfGgsf ;fy} c? ;a} j:t'x?sf] pGgt aLplahg
b]zleq} pTkfbg ug]{ u/L lghL IF]qdf ;d]t k|f]T;fxg lbg] .
@#= k|To]s lhNnfsf] :yfgLo afnLsf] pk]Iff gu/L
x'g;Sg] gub] afnLnfO{ lghL If]qdf a9L k|f]T;fxg lbg] .
@$= ls;fgn] las|L ug]{ ;do / cefj x'g] a]nfnfO{
Wofgdf /fv]/ ;a} vfB a:t'x?sf] d"No gLlt nfu" ug]{ .
@%= df};d cg';f/ pTkfbg ePsf a9L vfBfGg kbfy{x?nfO{ ;8\g
glbg] t/Lsfn] l6gaGbL, zLzLaGbL tyf lr;f] e08f/df ;~ro u/fpg] vfB
k|zf]wg pBf]unfO{ lghL If]qdf ;d]t k|f]T;fxg ug]{ .
ª_ e'ld;'wf/–
e"ld;'wf sfo{s|dnfO{ cem a9L k|efjsf/L agfpg
b]xfosf s'/fx? ;dfj]z u/L Pp6f of]hgf th'{df u/L nfu" ug]{–
!= ;fdflhs Gofosf] cfwf/df s[lif pTkfbg a9fpg / ;a}
ju{sf] lxtnfO{ Wofgdf /fVb} e"lddf cfl;|t df]xLsf] df]xLofgL /
df]xL nfu]sf hUufwgLsf] s"tsf] ;+/If0f u/L cfk;L ;xof]u tyf ;b\efjgf
sfod /fVg] .
@= s[lifdf dfq cfwfl/t k/Dk/fut cy{tGqnfO{
cf}Bf]lusLs/0fsf] lbzftkm{ a9L dfqfdf k|f]T;fxg ug]{ .
r_ ;femf–
!= b]zsf] cfly{s pGgltsf] nflu hg;fwf/0fnfO{ lghL
If]qdf a9L;] a9L dfqfdf ;femf ;+u7gdf ;lDdlnt u/fO{ c;+ul7t hgan / 5l/Psf]
;fgf ;fgf k"+hLnfO{ Pslqt u/L pTkfbgzLn kl/rfngJbf/f k+rfotL
k|hftGqsf] p2]Zo cg'?k zf]if0f/lxt ;dfhsf] l;h{gf / hgsNof0fsf]
clea[lWb ug{ of]hgf tof/ ug]{ .
@= ;dfhsf] ljleGg ju{df ;femfsf] cfwf/df ;+ul7t e}
sfd ug]{ efjgf hfu[t u/fO{ pgLx?df :jfjnDag, ldtJolotf / kf/:kl/s ;xof]usf]
efjgf l;h{gf u/fpg] .
5_ gfkL–
!= d'n'ssf] cfly{s tyf ;fdflhs lgsfosf lgldQ cfjZos
kg]{ gfkL gSzfx? g]kfnd} tof/ kfg{ ;Ifd x'g] .
@= clw/fHosf gfkL;DaGwL ljleGg cfof]hgfx?sf] lgldQ
cfjZos k|fljlws hgzlQm cfkm\g} b]zdf tof/ ub}{ n}hfg] .
#= !–%)))), !–@%))), !–%))))) sf] g]kfnsf]
gSzf ;'/Iffsf] k|of]usf] lgldQ dfq tof/ ubf{ ;f] gSzfdf DofUg]l6s
8]lSng]zg / u|L8 dfs{ ;d]t b]lvg] u/L Sny dfp06df / sfuhdf ;d]t tof/
ug]{ . o:tf] gSzf lgif]lwt ?kdf k|of]u ul/g] / /flvg]5 .
$= k|zf;sLo sfdsf] k|of]usf] lgldQ !–@%)))) sf]
gSzf, ko{6g, :s"n tyf k|rf/sfdsf] lgldQ !–%))))) sf] / ;a} ufp“
k~rfotx?b]lvg] u/L !–!@%))) sf] gfkdf clw/fHosf] k|To]s lhNnfsf]
gSzf tof/ ug]{ . o:tf gSzfx?df DofUg]l6s 8]lSn]g]zg tyf u|L8 dfs{
b]vfOPsf] x'g]5}g .
%= d'n'ssf ljleGg ljifox?sf ;DaGwdf gfkL gSzf agfpg]
sfddf ljb]zL ;xof]u pknJw ubf{:jb]zsf] a[xt\ lxt / :jfy{nfO{ Wofgdf
/fv]/dfq ug]{ / o:tf] dxTjk"0f{ ljifox?df ;w}+ g} cfjZos ;'/Iff /
lgu/fgLsf] Joj:yf ldnfpg' kg]{ s'/fdf klg ljz]if b[li6 k/\ofpg] .
^= >L % sf] ;/sf/ / ljleGg lgsfox?af6 g]kfnsf
gSzfx? tof/ x'g] u/]sf]df o;af/] ;dGjosf] cefjn]ubf{ Ps lgsfon] ul/;s]sf]
sfdsf] ;b'kof]u csf]{ lgsfon] klg ug{ ;sf];\ eGg] x]t'n] g]kfnaf/] ;a}
lsl;dsf] gfkL gSzf t}of/ kfbf{ gfkL ljefunfO{ g} ;dGjosf] lglDt
lhDd]bf/ ug]{ Joj:yf ldnfpg] .
&= gfkL ljefuaf6 ljleGg gSzfx?af/] cfjZos af]w
lbnfpg] / k|rf/ ug]{ sfd / skL/fO6sf] Joj:yf klg pQm ljefuaf6} u/fpg] .
h_ k~rfot tyf :yfgLo ljsf;–
!= k+rfot tyf :yfgLo ljsf; dGqfnon] cfkm" /
b]zsf ljleGg txsf k+rfotx?nfO{ lgb]{lzt ubf{ ;+ljwfgsf lgb]{zs
l;WbfGtx?sf] dof{bf cg';f/ sfdsf/jfxLu/fpg] s'/fdf hf]8 lbg] .
@= lhnnf, ufp" / gu/ k+rfotx?n] ug'{kg]{
sfdnfO{ ljs]Gb|Ls/0fsf] l;WbfGt cg'?k rflxg] clwsf/ / lhDd]jf/Lsf]
P]gJbf/f g} :ki6 ug]{ .
#= :yfgLo ljsf; / cGo dGqfnox?sf] sfddf st} bf]xf]/f]kg
gcfcf];\ eGgfsf vflt/ k+rfot tyf :yfgLo ljsf; dGqfnon] cfkm"n]
ug'{kg]{, c? dGqfnon] ug'{kg]{ / :yfgLo k+rfotdfkm{t u/fpg] kg]{ sfd /
st{Jox?sf] :ki6 ?kdf auL{s/0f ug]{ .
$= k+rfot tyf :yfgLo ljsf; dGqfnon] cfkm"n]
ug'{kg]{ of]hgfx?sf] 5gf}6 ubf{ d"n gLltleq kg]{ /fli6«o :t/sf
of]hgfx?nfO{ k|fyldstf lbb} ljs]Gb|Ls/0fsf] l;WbfGtdf sfof{Gjog
ug]{ .
%= ljleGg ldq/fi6« tyf ;+3;+:yfx?sf] ;xof]uaf6
b]zsf ljleGg efudf rln/x]sf PsLs[t u|fdL0f ljsf; h:tf cfof]hgfx?nfO{
k+rfot tyf :yfgLo ljsf; dGqfnon] lhDd]bf/L;fy ;dGjo u/L ljs]Gb|Ls/0fsf]
cfwf/df k|efjsf/L ?kn] sfof{Gjog ug]{ .
^= k+rfot tyf :yfgLo ljsf; dGqfnon] sfof{Gjog ug]{
cfof]hgfx? :yfgLo k+rfotsf] dfu cg';f/dfq x'g'kg]{ gLlt lng] .
&= :yfgLo ljsf;sf] nflu rflxg] ;/;fdfgx? If]q,
c~rn / lhNnf:t/df ljs]Gb|Ls/0f u/L ltgLx?sf] ;+rfng ug]{ gLlt lgod
:ki6 ug]{ .
*= b'u{d If]qsf hgtfn] klg ljsf;sf] k|ltkmn
Gofof]lrt ?kdf kfpg ;s"g eGg] x]t'n] b'u{d If]q ljsf;sf]
sfo{s|ddf b'u{d If]q ljsf; ;ldltdfkm{t ;ls|otf Nofpg] .
(= :yfgLo ljsf; cfof]hgfx?Jbf/f cfwf/e"t
cfjZostfx? k"lt{ ug'{sf ;fy} pTkfbg a[lWb x'g] sfo{s|dx?nfO{
k|fyldstf lbg] .
!)= :yfgLo cfjZostfdf ljleGg IF]qx?df pkof]uL gf}nf
k|ljwfx?sf] ljsf; tyf lj:tf/ ug]{ .
em_ pBf]u / nufgL–
!= pB]fu gLltnfO{ k|efjsf/L / Jofjxfl/s 9Ën] nfu"
ug]{ .
@= ;a} pB]fux?nfO{ pBf]u gLltdf Joj:yf u/] cg';f/
lghL If]qsf] nflu v'nf /fVg] .
#= sk8f, vfBfGgsf] k|zf]wg, cfjf; / z}lIfs tyf
cf}ifwf]krf/;DaGwL If]qh:tf hghLjgsf k|fylds cfjZostfsf dfn;fdfg
pTkfbg ug]{ lsl;dsf pBf]ux?df nufgL a9fpg] .
$= sk8f pBf]unfO{ b]zsf] d'Vo pBf]usf] ?kdf lnO{
zL3| o; pBf]udf xfd|f] b]z cfTdlge{/ x'g] of]hgf agfpg] .
%= cfoft 36fpg] tyf d'n'sleq vkt x'g;Sg] lsl;dsf
dfn;fdfg pTkfbg ug]{ / pB]fux?df nufgL ug]{ To:tf] pBf]ux?sf] nut
agfpg] / nufgLsf] nflu k|fyldstf lbg] .
^= pk/f]Qm lsl;dsf pB]fux? Ljb]zaf6 tof/L xfntdf
-6g{ sL k|f]h]S6_ jf HjfOG6 e]Gr/sf] ?kdf pknJw ug{ k|oTg ug]{ / o;sf]
nflu cfjZos ljb]zL d'b|f klg vr{ ug]{ . 6g]{ sL k|f]h]S6df sk8f,
vfBfGgsf] k|zf]wg, cfjf; / z}lIfs tyf cf}ifwf]krf/, oL % s'/fdf
k|fyldstf lbg] .
&= 3/]n' pBf]usf] ljsf;df pBf]u gLlt cg';f/
hf]8 lbg] .
*= cf}bf]lus nufgLaf6 pTkGg ePsf /f]huf/Lsf cj;/x?
;se/ g]kfnLx?n] pkef]u ug]{ Joj:yf ug]{ .
(= cf}Bf]lus ;'ljwfx? :ki6 u/L ljb]zL nufgL If]qnfO{
klg ;/n / Jofks agfpg] .
!)= b'u{d / sd ;'ljwf ePsf If]qdf cf}Bf]lus nufgL
a'lWb ug]{ p2]Zon] cGo If]qsf] eGbf a9L ;'ljwf / ;x'lnot k|bfg
ug]{ .
!!= cf}Bf]lus Joj;fo, Joj:yfkg / k|fljlws Ifdtfsf]
b]zleq} ljsf; ug]{ x]t'n] tfnLdsf] Joj:yf ug]{ / b]znfO{ ;'xfpg]
pko'Qm k|ljlw aflx/af6 klg lng] .
!@= s= ;/sf/L tyf lghL b'a} If]qsf ljBdfg pBf]ux?sf]
;';+rfng, ;'b[l9s/0f / Idtfa'lWbsf ;fy} cf}Bf]lus pTkfbgdf kl/df0ffTds
a'Wb / u0ffTds ;'wf/ ug]{ .
v=
pBf]udf k|of]u eO{ v]/ hfg] j:t'sf] k'gMk|zf]wg u/L pTkfbg ug]{ pBf]u
/ c? pBf]unfO{ ;xfos x'g] j:t' pTkfbg ug]{ pBf]u -ancillary
Industries_ vf]Nb} hfg] .
u= g]knsf] dxTjk"0f{ kfgL / ljh'nLsf] ;|f]tnfO{
x]/L To;;+u ;DalGwt pBf]ux? h:t} kDk, h]g/]6/, 6jf{O{g tyf ljh'nLsf]
r"nf], lx6/, k+vf / tf/, rLd, :jLrh:tf ljB'tsf pks/0fx? pTkfbg
ug]{ pBf]ux? vf]Ng lghL If]qnfO{ k|f]T;fxg lbg] .
!#= pBf]u :yfkgf ug]{ k|zf;lgs k|s[ofnfO{ l56f] /
;/n agfpg] .
!$= s'g} JolQmn] s'g} pBf]u :yfkgf ug{ cg'dlt kq
lng hf“bf / ;f] k|fKt u/]kl5 w]/} 7fp“df bf}8L /xg' gkg]{ ug{
cfjZos kg]{ ;a} dGqfno tyf c+usf] zfvf Pp6} 5fgfd'lg /xg] Joj:yf
ldnfpg] .
!%= nufgLstf{ tyf >lds b'j} kIfsf] lxt;DaGwL
gLltsf] th'{df u/L ;~rfng ug]{ .
!^= b]zdf jftfj/0f sf] ;+/If0f / k|fs[lts ;+t'ng
sfod /fVg pBf]u vf]Nbf Wofg lbg] .
!&= hgtfnfO{ a}slNks Ogwg ;/n / ;'ne ?kdf pknJw
u/fpg] Joj:yf ldnfpg hn;|f]t, jfo', ;f}o{zlQm, sf]Onf, k|fs[lts t]n /
Uof;, jfof] Uof; tyf cGo ;|f]tx?af6 phf{ k}bf ug]{ h:tf pBf]udf lghL
If]qnfO{ cfslif{t ug{ cfjZos kg]{ gLlt th'{df ug]{ .
!*= lgof{t a9fpg] pBf]ux?sf nflu cfjZos :jb]zL sRrf
kbfy{x? / ;'/lift ahf/ ;'ne x'g] ePdf ;/sf/L / lghL b'j} If]qsf To:tf
pBf]ux?df nufgL ug]{ .
!(= a9L ;] a9L g]kfnL gful/sn] sfd kfpg] Joj:yf ug{
k|zf;lgs, Jofkfl/s / cGo cg'Tkfbs
If]qdf eGbf pTkfbgzLn If]q / pBf]u Joj;fotkm{ g} a9L /f]huf/L lbnfpg]
pkfosf] vf]hdf hf]8 lbg] .
`_ jfl0fHo
!= jfl0fHo gLltnfO{ k|efjsf/L / Jofjxfl/s 9+un] nfu"
ug]{ .
@= cGt/f{li6«o ahf/sf] lg/Gt/ cWoog u/L g]kfnsf]
cfoft ;aeGbf ;:tf] kfOg] 7fp"af6 / lgof{t ;aeGbf a9L kmfObf x'g]
7fp“af6 ug]{ .
#= kf/jxgdf nfUg] vr{ ;s];Dd sd ug]{ t/Lsfaf/]
cWoog u/Lnfu" ug]{
$= kf/jxgsf] nflu ljleGg lsl;dsf dfu{x? k|of]u
ug]{ .
%= cfoft lgof{tsf] nflu xjfO{ dfu{Jbf/f dfn 9'jfgL
ug]{ Joj:yfsf] ljsf; ug]{ .
^= ;d'b| / cGo hndfu{df g]kfnL hxfh 8'+uf rnfpg] .
&= l;naGbL 6«s rnfpg] Joj:yfsf] ljsf; u/L
k|of]udf Nofpg] .
*= jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqfnodf l5d]sL, If]qLo
/ cGo d'n's;+usf] Jofkf/ 5'6\6f5'6\6} x]g{] u/L Joj:yf ldnfpg] .
(= cGo d'nsaf6 cfoft x'g] ;fdfgx?df clxn] eO{ /fv]sf]
auL{s/0fsf] ;6\6f xfnnfO{ lgDg adf]lhdsf] auL{s/0f u/L eG;f/
dx;"nb/ sfod ug]{ .
s= ef/t, rLg / blIf0f Plzofsf b]zx? H:t}
e"6fg, a+unfb]z, kfls:tfg, >Ln+sf / dfnlbE; .
v= clt ;f}laWo k|fKt b]zx? .
!)= pk/f]Qm tLg} juL{s/0fdf k/]sf b]zx?af6 cfoft ul/g] ;fdfgdf
nfu]sf] eG;f/ dx;"nsf] leGgtfnfO{ sd ub}{ n}hfg] gLlt ckgfpg] .
;f] ubf{ g]kfnL pBf]ux?nfO{ k|f]T;fxg ug]{ gLlt /fVg] .
6_ lgdf{0f–oftfoft
!= /fli6«o /fhdfu{x?–
clw/fHosf /fli6«o /fhdfu{x? >L % sf] ;/sf/n]
b]xfosf] t/Lsfn] agfpg]M
s= t/fO{df dx]Gb| /fhdfu{ -emfkf–sGrgk'/_
dWojtL{o kxf8L If]qdf k"j{klZrd /fhdfu{
-kf“ry/–88]nw'/f_ pQ/L ;LdfjtL{ O{nfsfdf k"j{klZrd 3f]8]6f] -tfKn]h'+u–bfr'{nf_
v= d]rL c~rnsf ;a} lhNnfx?sf ;b/d'sfd hf]8\g] Pp6f
pQ/blIf0f ;8s / tfKh]h'+ub]lv cf]nf+ur'+uuf]nf;Dd 3f]8]6f],
dxfsfnL c~rndf ;a} lhNnfx?sf ;b/d'sfdhf]8\g] Pp6f
pQ/blIf0f ;8s / bfr'{nfb]lv l6+s/;Dd 3f]8]6f], sf]zL c~rndf lj/f6gu/b]lv
y'bfd;Dd Pp6f ;8s,
gf/fo0fL
/ afudtL c~rnx?df jL/u~hb]lv sf]bf/L;Dd Pp6f ;8s,
n'lDagL, u08sL, wf}nflu/L c~rnx?df l;Wbfy{gu/b]lv
d':tf+u;Dd Pp6f ;8s,
e]/L / s0ff{nL c~rnx?df g]kfnu~hb]lv of/L;Dd Pp6f
;8s .
k|To]s ljsf; IF]qsf] s]Gb|nfO{ dflysf /fhdfu{x?;+u
hf]8\g] ;8s .
@= k~rfotL dfu{
:yfgLo k+rfotsf] dfWodaf6 >L % sf] ;sf/sf] ;xof]udf
agfpg] k+rfotL dfu{x?M
k|To]s
lhNnf ;b/d'sfdnfO{ dflysf /fhdfu{;+u hf]8\g] k+rfotL dfu{x? .
#= k+rfotL dfu{x? lgdf{0f ug]{ ;DaGwdf b]xfosf s'/fx? Wofg /fvL
ug]{M
s= k~rfotL dfu{x?sf] z'? /]vf+sg 6«s rnfpg ;lsg]
u/L ug]{ .
v= cfGtl/s ;|f]tn] Eofpg] lsl;daf6 klxn] /fd|f]
df};ddf rNg] ;8s / To;kl5 afx| dxLgf rNg] ;8s lgdf{0f ub}{ hfg] gLlt
lng] .
u= oL dfu{x?sf] lgdf{0fsf] nflu 7]Ssf Joj:yf ubf{
g]kfnLx?n] ug{ ;Sg] lsl;daf6 ldnfpg] .
3= oL dfu{x?df sfnf]kq] gu/L u|fe]naf6 sfd lng] .
8= ;8sdf rflxg] k'n, k'n];f tyf 9nsf] /fd|f] Joj:yf
ug]{ .
r= ;8ssf] bfof"jfof" tyf klx/f]n] Ilt x'g]
:yfgx?df a[Iff/f]k0f ug]{ .
5= lgdf{0f e};s]sf ;8sx?sf] k|fljlws hf“rkf; tyf
lx;fa km:of}{6 7Ls t/Lsfn] ug]{ Joj:yf ldnfpg] .
$_ /]n oftfoft
g]kfnsf]nflu ljb]zaf6 cfpg] ;fdfgx?nO{ ef/t, rLg,
kfls:tfg, a+unfb]zaf6 / wgs'6f, sf7df8f}+, kf]v/f, jL/]Gb|gu/ /
lbkfon;Dd 9'jfgL ug]{ lx;fan] /]n oftfoftsf] ljsf; ug]{ .
lah'nLaf6 rNg] oftfoftsf] lgdf{0f ug{ hf]8 lbg] / o; ;DaGwdf oftfoft
dGqfnoaf6 la:t[t ?kdf of]hgf tof/ ug]{
%_ hnoftfoft
;'gsf]zL, gf/fo0fL, u08sL / s0ff{nLdf hndfu{sf]
ljsf;sf] lgldQ hn;|f]t dGqfno;+u ;Dks{ /fvL hnoftfoft of]hgf tof/ u/L
lghL If]q ;d]tnfO{ ;dfa]z u/L nfu" ug]{ .
^_ /f]knfOg–
clw/fHosf ;+s6x?sf] tf]lsPsf s]Gb|:ynx?af6 b'u{d :yfgx?df
dfn;fdfgx? cf];f/k;f/ ug{ / cfjZos kg]{ 7fp"x?df dflg;x? ;d]t
cf];f/ k;f/ ug]{ lghL If]qaf6 ;d]t /f]knfOg lgdf{0f ug{ of]hgf u/L nfu"
ug]{ .
&_ hgfj/Jbf/f 9'jfgL–
hxf" c? k|sf/sf] 9'jfgLsf] Joj:Yf ug{ ;lsb}g
jf cToGt vlr}nf] x'G5 To:tf b'u{d 7fp"x?df of]hgfjWb t/Lsfn]
cfjZos k"jf{wf/x?df ;xof]u u/L hgf/x? kfnLkf];L ltgLx?Jbf/f
9'jfgL ug]{ Joj:yfsf]ljsf; ug{ lghL If]qnfO{ k|f]T;fxg ug]{ .
*_ ;8sx? / /f]knfOgx?sf] lgdf{0f ubf{
hg;xeflutf h'6fpg] / ljleGg 7fp"x?nfO{ IF]qLo ljsf;
s]Gb|x?;"u hf]8\g] b[li6sf]0faf6 lgdf{0f ug]{
(_ xjfO{ oftfoft–
s= ljsf; I]fqcGtu{ts] ;]jf,
v= /fli6«o ;]jf, u= jfXo If]qLo ;]jf /
3= cGt/f{li6«o ;]jfx?sf] cfjZostf k"/f ug{
;lsg] u/L xjfO{ oftfoftsf] ljsf; ub}{ n}hfg] .
!)= ljb]zL d'n'sx?;+usf] xjfo{ ;Dks{ cGt/f{li6«o
ljdfg:ynx?df sfod /fVg] .
!!= k|To]s b]zsf] ljdfg:ynn] cfuGt'sx?nfO{To; b]zsf]
klxnf] cld6 5fk kfg]{ ePsf]n] clw/fHosf cGt/f{li6«o ljdfg:yn / ;Ldf
k|j]zJbf/x?df ;/;kmfOb]lv lnP/ k|zf;lgs 5l/tf]kg pRr:t/sf] x'g'kg]{
s'/fdf ;DalGwt ;a}n] Wofg lbg] .
!@= lgoldt cGt/f{li6«o rf6{/ p8fgnfO{ k|f]T;fxg
lbg] .
!#= >L % sf] ;/sf/ / cw{;/sf/L ;+:yfgx?sf
tkm{af6 cfoft ul/Psf ;a}k|sf/sf ;jf/Lsf ;fwgx? / xfO{hxfhx? CfkTsfnLg
l:yltdf ax'p2]ZoLo k|ofusf] nflu klg sfd nfUg] lsl;dsf] x'g] ug{
of]hgf agfpg] .
!$= ;/sf/L / cw{ ;/sf/L ;+:yfgx?Jbf/f cfoft ul/g] ;jf/Lsf
;fwgx? / xjfO{hxfhx?sf] ;fd"lxs ?kdf :t/ sfod /fVg ltgLx? ;a}
tf]lsPsf] lsl;dsf] x'g'kg]{ ug{ of]hgf nfu" ug]{ .
!%= o; If]qdf pNn]v ePsf sfdx? Ug{sf nflu ;DalGwt
dGqfnon] cleef/f, cfly{s Joj:yf, sfg"gL Joj:yf / rflxg] ;/;fdfgsf]
Joj:Yfsf] cfwf/df ljs]Gb|Ls/0fsf] l;WbfGt ckgfP/ If]q, c~rn / lhNnfnfO{
ldNg] u/L :ki6 ?kdf k|zf;lgs 9f"rf ldnfpg] .
!^= dd{t tyf ;Def/–
s= >L % sf] ;/sf/ tyf cw{;/sf/L ;+:yfgaf6 ;fj{hlgs
lgdf{0f / oftfoft ;]jfsf nflu k|of]udf NofOPsf oGq tyf oftfoftsf ;fwgx?nfO{
rflxg] dd{t tyf ;Def/ df}s}df k'/\ofpg k"0f{ Ifdtf ePsf dd{t
s]Gb|x? cfjZos :yfgx?df :yfkgf ug]{ .
v= cfkm\gf] lhDdfsf] sfo{ k"0f{ lhDd]jf/Lsf ;fy
k"/f ug{ o;/L :yfkgf ePsf OsfO{x?nfO{ ljs]Gb|Ls/0fsf] l;WbfGt
cg';f/ If]q, c~rn / lhNnfdf cfjZos clwsf/ k|Tofof]hg ug]{ .
u= dd}t / ;Def/df lgdf{0f tyf oftfoft dGqfnon]
ljz]if Wofg lbg' cfjZos k/]sf] x'"bf ljs]Gb|Ls/0fsf] l;Wbfgt
cg'?k ;f] sfo{ l9nfO x'g gkfpg]u/L k|efjsf/L 9+|un] ;Dkfbg ug]{ .
-7_ ;~rf/–
- !_ cfsfzjf0fL
s_ ;/sf/L sfd / hgtfsf] nflu
k|To]s lhNnfdf ljZj;gLo / e/kbf]{ cfsfzjf0fLsf] Joj:yf sfod
ug]{ .
-v_
lhNnfdf :yfkgf ePsf cfsfzjf0fLx?sf] ;';~rfng tyf ;Def/sf] nflu
cfjZos tyf bIf JolQmx?sf] Joj:yf ug]{ .
-u_
Ps lk|mSj]G;L Joj:yfkg / lgoGq0f (Frequency Managemnet &
Controlling) OsfO{ vf]Ng] / o;sf] nflu cfjZos cf}hf/ v/Lb u/L ;~rf/df
rflxg] ;'/Iff / cg'zf;g sfod ug]{ .
-3_
cfsfzjf0fL / /]l8of]sf oGqx?sf] / lk|mSj]G;Lsf] lgoGq0f tyf
Joj:yfkg ug]{ .
-ª_
cfsfzjf0fLsf] nflu k|of]u ul/]g] tyf cf}hf/x?sf] Ps?ktf (Standardisation)
sfod ug]{ .
-r_
oGq tyf cf}hf/x?sf] dd{t tyf ;Def/sf] nflu ;dod} rflxg] Joj:yf
ldnfpg] .
-5_
cfsfzjf0fL oGqx?sf nflu ;"o{ ls/0faf6 phf{ lbg] pks/0f
(Solar Power Panel) sf] a9L k|of]u ug]{
-@_ /]l8of]–
-s_
clw/fHoel/ hxf";'s} klg ;kmf;“u ;'Gg ;lsg] u/L /]l8of]
g]kfnsf] ljsf; ug]{ .
-v_ ldl8od
j]eaf6 k|;f/0f e/kbf]{ x'g] / l/l;e/ klg >f]tfx?n] sd vr{df lsGg ;Sg]
x'"bf clw/fHoel/ k|;f/0f o;} j]eaf6 ug{sf] lgldQ cfjZos Joj:yf
ldnfpg] .
-u_ /]l8of]
k|f]u|fldË, /]l8of] k|;f/0f, /]l8of] dd{t tyf ;Def/ ;DaGwdf cfjZos
kg]{ bIf hgzlQm tof/ ug{sf] nflu rflxg] Joj:yf ug]{ .
-3_ /]l8of]nfO{
cfk\mg} ;|f]taf6 cfly{s 6]jf lbg Jofkfl/s ;]jf ;~rfngdf lj:tf/
ug]{ .
-ª_ /]l8of]
/ /]l8of]df k|of]u x'g] k"hf{x? h8fg ug]{ pBf]u g]kfndf :yfkgf
ug]{tkm{ lghL IF]qnfO{ k|f]T;flxt ug]{ .
-r_ /]l8of]sf]
k|;f/0f / l/l;leª antenna k|fljlws b[li6sf]0faf6 ;Dej eP;Dd kxf8sf]
6fs'/fdf /fvL k|;f/0f ;]jf a9L IF]qdf k'Ug] Joj:yf ug]{ .
-5_ oGq
tyf cf}hf/x?sf] dd{t tyf ;Def/sf] nflu ;dod} rflxg] Joj:yf ldnfpg] .
-#_ 6]n]S;
–
-s_
clw/fHosf gu/ k~rfotdf 6]n]S;sf] ;]jf lj:tf/ ub}{ n}hfg]
-v_
;j{;fwf/0fnfO{ ;'ne ;]jf k|bfg ug{ &% lhNnfdf Gentex
(General Telex) :yfkgf ug]{tkm{ ;j]{If0f u/L k|f]u|fldË ug]{ .
-u_ k//fi6«
dGqfno / ljb]zl:yt zfxL g]kfnL lgof]ux?aLr ;f]e}m ;Dks{ :yfkgf ug{
zfxL g]kfnL lgof]ux?df qmlds ?kn] 6]n]S; ;]jf ;d]t lj:tf/ ub}{ hfg] .
-3_ 6]n]S;sf] nflu k|of]u ul/g] oGq tyf cf}hf/x?sf]
Ps?ktf (standardisation) sfod ug]{ .
-ª_ oGq
tyf cf}hf/x?sf] dd{t tyf ;Def/sf] nflu ;dod} rflxg] Joj:yf ldnfpg] .
-$_ kmf]6f]
6«fG;ldzg–
:yfgLo 36gf;DaGwL hfgsf/Lx? l56f] hg;fwf/0fnfO{
pknAw u/fpg clw/fHosf k|d'v :yfgx?df kmf]6f] 6«fG;ldzg ;]jf pknAw u/fp"b}
hfg]
ljsf; If]qx?df eg] of] ;]jf cfly{s jif{ @)#(÷$)
b]lv g} pknAw u/fpg k|of; ug]{ .
%_ 6]lnkmf]g
–
-s_ /fli6«o ;~rf/nfO{ ;fdlos agfO{ 6]lnkmf]g ;]jfsf]
ljsf; ug]{ .
-v_ 6]lnkmf]gaf6 g]kfn clw/fHosf] gu/ k~rfotsf
IF]qx?aLr l;w} 8fon u/L ;Dks{ /fVg ;lsg] (Subscriber Trunk Dialling)
Joj:yf ldnfpg] .
STD sf] cg'ejnfO{ b[li6ut u/L of] Joj:yf cGt/f{li6«o
:t/df (Internatinal Trunk Dialling) klg lj:tf/ ug]{ .
6]lnkmf]g ;]jf k|fKt gePsf clw/fHosf zx/x? tyf cGo
:yfgx?nfO{ ;Dej eP;Dd dN6L PS;]; eLPrPkm l;i6daf6 hf]8\g] Joj:yf
ldnfpg] .
-u_ 6]lnkmf]g ;]6 / cGo ;Dej ePsf pks/0fx?sf] pTkfbg tyf
h8fg ug]{ sfd :jb]zdf g} ug{ lghL If]qnfO{ k|f]T;flxt ug]{ .
-3_ 6]lnkmf]gsf] nflu k|of]u ul/g] oGq tyf cf}hf/x?sf]
Ps?ktf (standardisation) sfod ug]{ .
-ª_ oGq tyf cf}hf/x?sf] dd{t tyf ;Def/sf] nflu ;dod}
rflxg] Joj:yf ldnfpg] .
-^_ x'nfs
–
-s_ x'nfs ;]jfdf xfn;Dd :yfkgf ePsf sfof{nox?sf]
;+u7gfTds ?knfO{ kl/jt{g u/L ;Ifd, ;'ne tyf k|efjsf/L ;]jf clw/fHoe/
k'¥ofpg cfjZos sfo{qmd agfpg] .
-v_ ljZj;gLo / e/kbf]{ ;]jfljsf;sf nflu rflxg] bIf
hgzlQm t}of/ ug{ Joj:yf ldnfpg] .
-u_ clw/fHosf ;a} lhNnfdf wgfb]z ;]jf qmlds ?kdf
k'¥ofpg]
-3_ clw/fHosf ;a} lhNnfdf x'nfs art ;]jfsf] qmlds
?kdf lj:tf/ ub}{ hfg] .
-ª_ x'nfsdf k|fKt ePsf 8f“snfO{ clw/fHosf uGtJo
:yn;Dd a9Ldf @ xKtfleq k'¥ofpg] Joj:yf ug]{ .
-r_ x'nfssf] nflu k|of]u ul/g] oGq tyf cf}hf/x?sf]
Ps?ktf (Stabdardusation) sfod ug]{ .
-5_ oGq tyf cf}hf/x?sf] dd{t tyf ;Def/sf] nflu ;dod}
rflxg] Joj:yf ldnfpg] .
&_ 6]lnlehg –
-s_ /+uLg 6]lnlehgsf] k|;f/0f z'? ug]{tkm{ l56f]
sf/jfxL ug]{ .
-v_ 6]lnlehg k|;f/0fdf ;dfrf/, lzIff, s[lif tyf :jf:Yo;DaGwL
sfo{qmdnfO{ k|fyldstf lbg] .
-u_ 6]lnlehg ;]jf;~rfngnfO{ cfly{s 6]jf lbg lgoldt
Jofkfl/s ;]jf klg ;~rfng ug]{ .
-3_ 6]lnlehg ;]6x? g]kfndf h8fg ug]{ pBf]usf] :yfkgftkm{
lghL If]qnfO{ k|f]T;flxt ug]{
-ª_ 6]lnlehgsf] k|;f/0f / l/l;leË antenna
k|fljlws b[li6sf]0faf6 ;Dej eP;Dd kxf8sf] 6fs'/fdf /fvL k|;f/0f ;]jf
a9L If]qdf k'Ug] Joj:yf ug]{ .
-r_ 6]lnlehg k|;f/0fsf] nflu k|of]u ul/g] oGq tyf
cf}hf/x?sf] Ps?ktf (standardisation) sfod ug]{ .
-5_ oGq tyf cf}hf/x?sf] dd{t tyf ;Def/sf] nflu ;dod}
rflxg] Joj:yf ldnfpg] .
-*_ lel8of]–
|